แก้วมังกร มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกากลาง และเข้ามาแพร่หลายในประเทศไทยเมื่อไม่กี่สิบปีมานี้ แก้วมังกรเป็นพืชไม้เลื้อย จัดอยู่ในสกุลเดียวกับกระบองเพชร เจริญเติมโตได้ดีในพื้นที่แห้งแล้ง ผลกลมรี เปลือกผลเป็นแผ่นอวบน้ำ ดึงลอกออกจากเนื้อได้ง่าย มีกลีบเลี้ยงเป็นริ้วติดอยู่รอบเปลือกผล มองดูแปลกตาคล้ายดวงแก้วในรูปเขียนจีน ผลดิบเปลือกสีเขียว ผลสุกมีทั้งพันธุ์เปลือกสีแดง แต่กลีบเลี้ยงยังคงเป็นสีเขียว ภายในเนื้อของแก้วมังกรจะมีเมล็ดเล็กๆ สีดำคล้ายเมล็ดงากระจายอยู่หนาแน่น

แก้วมังกร

แก้วมังกร

ชื่อสามัญ : Dragon fruit
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Hylocereus undatus (Haw) Britt.Rose.
ชื่อวงศ์ : Cactaceae

ข้อมูลของกองโภชนาการกรมอนามัยระบุว่า แก้วมังกร 1 ผล (น้ำหนัก 100 กรัม) จะให้พลังงาน 66 กิโลแคลอรี โปรตีน 1.4 กรัม คาร์โบไฮเดรต 12.4 กรัม แคลเซียม 9 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 32 มิลลิกรัม วิตามินซี 7 มิลลิกรัม และเส้นใยอาหาร 2.6 กรัม โดยวิตามินซีในแก้วมังกรจะช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ต้านอนุมูลอิสระ และช่วยให้ผิวพรรณชุ่มชื้น แก้วมังกรเป็นผลไม้ที่เหมาะกับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก เพราะมีแคลอรีต่ำ มีเส้นใยอาหารสูง จึงช่วยให้ลูกสึกอิ่มนาน และมีส่วนช่วยลดคอเลสเตอรอล แก้อาการท้องผูก ป้องกันโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ แก้วมังกรยังช่วยควบคุมระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือด ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดไม่ต้องพึ่งอินซูลินด้วย

หากใครกินแก้วมังกรพันธุ์เนื้อสีแดงแล้วขับถ่ายออกมาเป็นสีแดงก็ไม่ต้องวิตกกังวล เพราะสีดังกล่าวเกิดจากรงควัตถุชื่อว่า เบตาเลน (BETALAIN) ที่ไม่มีอันตรายต่อร่างกาย แถวยังช่วยป้องกันความเสียหายของเส้นเลือด ที่อาจเกิดจากปฏิกิริยาออกซิเดชันของไขมันชนิดไม่ดี (LDL) ทั้งยังสามารถสกัดไปใช้เป็นสีผสมอาหารได้ ส่วนเมล็ดสีดำเล็ก ๆ ในเนื้อแก้วมังกรนั้น มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่เป็นมิตรต่อสุขภาพ หาได้เป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็งดังข่าวลือ

เมื่อกินผลแก้วมังกรก็เพียงแค่ล้างให้สะอาด ตัดขั้วที่หัวและท้ายผลออกจนเห็นเนื้อ หั่นออกเป็นชิ้นหรือเป็นแว่นหนาๆ แล้วจึงลอกเปลือกออก หรือผ่าครึ่งแล้วใช้ช้อนตักกินเลยก็ได้ หากนำไปแช่เย็นก่อนกิน ก็จะยิ่งเพิ่มความเย็นชื่นใจ ดับกระหายได้เป็นอย่างดี

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

  • ต้นแก้วมังกร ลำต้นคล้ายต้นกระบองเพชร ลำต้นมีลักษณะสามเหลี่ยมเป็นแฉกๆ มีเปลือกผิวรื่นอวบน้ำ ขอบเหลี่ยมมีรอยหยักมีหนามอยู่ ลำต้นเป็นปล้องต่อกัน มีสีเขียวเข้ม รากเป็นระบบรากฝอย มีลักษณะกลมขนาดเล็กๆ มีสีน้ำตาล สามารถแทงลงในดิน หรือออกตามกิ่งข้างบนได้ ซึ่งเป็นส่วนของใบที่เปลี่ยนรูปร่างไป ส่วนลำต้นที่แท้จริงอยู่ในตำแหน่งที่เป็นศูนย์กลางของแฉกทั้ง 3 ที่ลำต้นด้านนอกมีหนามเป็นกลุ่มๆ มีรากทั้งในดินและรากอากาศ
  • ดอกแก้วมังกร จะออกดอกเป็นดอกเดี่ยว มีลักษณะรูปทรงกรวย เมื่อดอกบานจะคล้ายปากแตร กลีบดอกมีสีขาว กลีบเลี้ยงจะแข็ง มีสีเขียวอ่อน มีกลิ่นหอม มีก้านดอกยาว ดอกจะออกที่ปลายยอดของกิ่ง
  • ผลแก้วมังกร มีลักษณะทรงกลมหรือทรงรี ผิวเปลือกหนา มีสีแดงหรือสีเหลือง ตามสายพันธุ์ มีกลีบเลี้ยงอยู่บนผล โคนกลีบเลี้ยงสีเดียวกับสีของผล ปลายกลีบเลี้ยงมีสีเขียว ภายในผลข้างในจะมีเนื้อสีขาวหรือสีแดง ตามสายพันธ์ุ จะมีเมล็ดสีดำเล็กๆ อยู่ข้างในเนื้อมากมาย เนื้อนุ่มชุ่มน้ำ มีรสชาติหวานเย็น มีกลิ่นหอม
บทความก่อนหน้านี้พลับ
บทความถัดไปทับทิม